تبليغاتX
گروه درسی جغرافی اسلامشهر

گروه درسی جغرافی اسلامشهر

پیشبینی زلزله

موضوع : پیشبینی زلزله
محقق:مرتضی ملکشاهی
زمستان 83
شهرستان بابل
پیش بینی زلزله
پیشرفت های حاصل در زمینه زلزله شناسی موجب کسب اطلاعات و آگاهی ارزنده در مورد چگونگی حدوث زلزله و علائم قبل و بعد و همراه با آن شده ا ست. به ویژه به کمک وسائل و تجهیزات جدید هر روز شناخت انسان از وضعیت زمین و داخل آن افزایش می یابد.
آگاهی انسان از علائم قبل از وقوع زلزله این امید را به وجود آورده است که روزی بتوان با پیش بینی زمان، محل وقوع و بزرگی همه زلزله ها، از خسارات جانی و مالی آن کاست.
پیش بینی موفقیت آمیز زلزله 1975 در منطقه ((های چانگ)) چین، نور امیدی در راستای تحقق این آرزوی بزرگ بشریت بوده است. گر چه پیش بینی های ناموفق متعدد بعدی تا حدودی در خوش بینی اولیه کاست و تبعات اجتماعی و اقتصادی ناگوار چند مورد پیش بینی ناموفق در جنوب کالیفرنیا در سال 1976 و در پرو در سال 1980 موجب بروز تردیدهایی در سودمندی پیش بینی زلزله بویژه درنزدمهندسين زلزله گرديد،ليكن حداقل تا انجاكه به زمين شناسي وزلزله شناسی ارتباط داشت، نتایج بسیار سودمند و امید آفرین حاصل گردید.
روز به روز روش های پیش بینی زلزله توسط کارشناسان بهتر شده و کارشناسان در انتظار تکنیک های جدیدتر و دقیق تر بوده تا به کمک آنها بتوانند با اطمینان بیشتر، زمان و محل و همینطور شدت و قدرت زلزله های متحمل آن را پیش بینی نمایند. با تحقّق این امر مسلماً،مردم می توانند در محلهای ایمن قرار گرفته و با قطع لوله های گاز و برق، خسارات مالی به حداقل ممکن برسد.
در ضمن با پیش بینی بزرگی و دوره بازگشت هر زلزله به مهندسین طراح کمک خواهد شد تا ابنیه فنی را به صورت مناسب و اقتصادی در برابر زلزله طراحی و محاسبه نمایند.

امکان پیش بینی زلزله
در طول دهه شصت میلادی پیش بینی زلزله حتی برای زلزله شناسان با وجود تحقیقات گسترده و مشاهدات عینی بیشمار در مورد چندین زلزله امر ناشناخته به حساب می آمد. در هر حال متخصصین زلزله شناسی به تدریج از وجود وقایع معینی که قبل از وقوع زلزله رخ می دهد آگاه شدند.
کارشناسان ژاپنی اولین کسانی بودند که با مسئله پیش بینی زلزله بطور اصولی و با تشکیل کمیته پیش بینی زلزله برخورد نمودند. ( طی سالهای 1960تا 1963) همکاری این کشور و امریکا در سال 1961 در این زمینه پایه گذاری گردید. توجه مسئله پیش بینی زلزله درشوروي سابق نيزدرسال1967 و یا انتشار مقاله ساوارنسکی آغاز گردید و در همین زمان دولت چین سرمایه گذاری درموردچند پروژه دراين زمينه راموردمطالعه قرارداد.
در دسامبر 1974 علائم وقوع زلزله حکایت از وقوع زلزله حکایت از وقوع زلزله در اطراف شهر (( های چانگ)) در سال شرقی کشور چین داشتند. متخصصین اعلام خطر کرده و مردم شهر را ترک کردند و به اطراف گریختند، اما زلزله پیش بینی شده حادث نشد، دو ماه بعد (فوریه 1975) دوباره مردم را از وقوع زلزله آگاه نمودند مردم رغبت به ترک شهر و خانه ها نداشتند و آن علائم را اشتباه تصور می کردند. به هر حال با دخالت پلیس، شهر و نقاط خطرناک تخلیه گردید.
(پنج و نیم ساعت بعد) این بار زمین لرزه شدیدی به بزرگی هفت و نیم ریشتر اتفاق افتاد و چون شهر تخلیه شده بود به کسی آسیب نرسید و سه میلیون نفر از مرگ حتمی نجات یافتند.
قبل از وقوع زلزله سال 1976 نیز علائم وقوع زلزله نمودار شد ولی چون مانند علائم سال 1975 روشن و مشخص نبودند لذا به مردم شهر اعلام نگردید و منجر به مرگ هزاران نفر شد.
موفقیتهای پیشگویی زلزله چینی ها مربوط به شرکت زیاد مردم چینی در این کار بود.یعنی علاوه بر زلزله شناسان و دهقانهای ساده ومعلمان ودانش آموزان و افراد گارد سرخ چین در این کار نقش داشتند یعنی لرزشهای زمینی روی زلزله سنجهای ساده ثبت شده بود تغییرات اختصاصات الکتریکی رادن و حرکات خاک اندازه گیری شده بود. کلیه شواهد اصولی و غیر اصولی مانند حرکات جانوران و حرکت آبهای سطحی و آبهای زیرزمینی را مورد توجه قرار می دادند.
آنها متوجه شدند که از بعضی از حیوانات قبل از زمین لرزه حرکات عجیب و استثنائی سر می زند مرغها که شبها چرت می زنند، بیدار و هوشیار جفت دو پا را بر زمین میخکوب می کنند و و حشت زده به نظر می رسند.
مارها که در سوراخهای زمینی پنهان هستند به سطح زمین می آیند و سگها حتی آنهائیکه به طور عادی ساکت هستند بدون وقفه پارس می کنند.
پرندگان زندانی در قفس مخصوصاً پرندگان آواز خوان رفتاری دگرگونه پیدا می کنند.
خرگوشها و موشها از لونه های خود فرار می کنند و اسبها و خوکها با وضع ناارام وجنون آمیزی پا به زمین می کوبند و دور خود می گردند. مورچه ها نیز به صورت بی هدف در تعدادی از لانه های خود خارج می شوند.
در اینجا چینی ها علم زلزله شناسی و جامعه شناسی را هم ادغام کرده و پدیده های مجهول و حتی اسرار آمیز مانند حرکت جانوران نیز با اهمیت تلقی شده بود.
زلزله شناسان چینی توانستند با اطلاعات بدست آمده و تجزیه و تحلیل آنها زلزله ((های چانگ)) را پیش بینی کنند.
به طور کلی علت واکنش حیوانات قبل و مقارن وقوع زلزله از نظر علمی دقیقاً معلوم نیست شاید حیوانات ارتعشات و امواجی را حس می کنند که آدمی قادر به احساس آن نمی باشد.
حیوانات می توانند صداهائی را بشنوند که از امواج درونی زمین بر می خیزد و بوی گاز رادون را که حاکی از وقوع زلزله است حس می کنند یا تغییرات در حوزه الکتریکی که برای انسانها نامحسوس است برای حیوان قابل شناخت است.
امروزه تقریباً محرز شده است که صدا می تواند یکی از مؤثرترین عوامل در ناراحتی حیوانات باشد با توجه به انتشار امواج با فرکانسهای مختلف از مرکز زلزله در جهات مختلف و مشاهده آنها در لرزه نگار به وجود امواج مافوق صوت و مادون صوت پی برده شده است.
این دو مورد از امواج برای ا نسان قابل شنیدن نبوده ولی بسیاری از حیوانات قادر به شنیدن آن هستند.
اصولی ترین و مطمئن ترین عامل به عنوان پیش آگهی یک زلزله تلقی شود تغییراتی است که قبل از وقوع زلزله در تغییر شکل نسبی زمین ایجاد می شود.
اکثر زلزله های بزرگ در اثر شکستن ناگهانی بخشی از پوسته جامد زمین که مانع از حرکت آزاد صفحات تشکیل دهنده پوسته شده اند به وقوع می پیوندد.

براساس این فرضیه نقاط مشخص در روی زمین به طور طبیعی نسبت به یکدیگر تغییر مکان نسبی می دهند و هر چه به زمان شکستن سنگهای داخلی نزدیکتر می شود در وضعیت این تغییر مکانها دگرگونی هایی رخ می دهد با اندازه گیری دقیق این تغییرات که به کمک دستگاهای موجود با دقت یک دهم میلی متر قابل اندزه گیری هستند می توان وضعیتهای غیر عادی را که در انتظار یک زلزله احتمالی هستند تشخیص داد.
در اكثر مواقع این تغییرات همراه با دگرگونی هایی در میدان مغناطیسی می باشند که با اندزاه گیری منظم و مرتب تغییرات آنها می توان نزدیک بودن زمان زلزله را تشخیص داد.
در این رابطه زمین شناسان در اثر مطالعه به نکاتی توجه نموده اند. وقتی که فشار زمین زیاد شود و صخره به نقطه شکستگی خود برسد، شکافهای کوچک بیشماری در آن ظاهر می شودکه موجب تورم صخره می گردد و زمین اطراف صخره بالا می آید. البته آنچه بعداً اتفاق می افتد کامل مشخص نیست ولی عده ای از محققان بر این عقیده هستند که این پدیده معروف به اتساع(حالت گشادگی زمین) موجب وقوع زلزله می شود. امواج زلزله همچنان که از این نواحی می گذرند،کم شده و فشار ناشی از زلزله وضعیت آب، صخره و کوه را تغییر می دهد. لذا سطح آب در نواحی مزبور بالا می آید و صخره برای جریان الکتریسیته مقاومتر می شود و از آن مقداری گاز بی اثر رادون خارج می گردد. بعد از وقوع زلزله آب شکافهای کوچک کوه برگشته و همه چیز به حالت عادی در می آید و آب حالت اتساع و انبساط صخره را در طول شکستگیها ضعیف می کند. سپس زمین لرزه قطع شده و زمین آرام می گردد.


مراحل پدیده های پیش زلزله

پارامترهای فیزیکی
مرحله 5 مرحله 3 مرحله 2 مرحله 1
کاهش ناگهانی تنش که به دنبال آن پاسخ ها شرو
می شود رسیدن به آب و تغییر شکل ناپایدارمنطقه گسل انبساط و ایجاد درز و ترک افزایش تنش های لاستیکی




سرعت امواج
بالا آمدن خاک
نشت رادان
مقاومت الکتریکی
محور حرکات زلزله

از دیگر امکانات تشخیص نزدیک بودن زمان وقوع زلزله تغییراتی است که در وضعیت آبهای زیرزمینی به وجود می آید. این تغییر در اثر کاهش یا افزایش فشار حفره ای خاک بوده و منجر به پایین رفتن سطح آب داخل چاهها يا فوران آب از داخل آنها و خشکیدن پاره ای از چشمه ها یا جاری شدن آب از نقاطی که قبلاً خشک بوده است، می گردد علاوه بر آن تغییر فشار حفره ای خاکها موجب فرو رفتن یا برآمدن قسمتهایی از زمین می گردد.
قبل از وقوع زلزله عوامل و پدیده های فیزیکی دیگر مشاهده شده اند که عبارتند از تغییراتی در میدان الکتریکی و میدان مغناطیسی زمین و پتانسیل آن، همچنین انتشار امواج الکترومغناطیسی از زمین که توسط آنتنهای حساس قابل دريافت بوده و در برخی گیاهان جریان الکترومغناطیسی اندازه گیری شده است نیز انتشار امواج با فرکانس کم از یکصدم تا حدود هشت هرتس که توسط گیرنده های حساس و ویژه ای دریافت شده است. از طرفی تغییر دمای زمین و خروج گازهای مختلف از آن که سبب آتشفشان و تغییرات شیمیایی در آب چشمه ها می تواند آثار وقوع زمین لرزه باشد.
اصولاً کارشناسان سعی کرده اند از روی علائم جوی و زمین و فیزیکی و شیمیایی وقوع زمین لرزه را پیش بینی نماید. معمولاً قبل از وقوع زلزله تغییرات شدیدی در ترکیب شیمیایی آبها و گازهای طبیعی رخ می دهد. کشش گسترده و لرزشی که قبل از تکانهای زیرزمینی پدید می آید.
فلوئور اورانیم و گازهایی نظیر رادن، هلیوم و آرگون را به داخل آبهای زیرزمینی می راند و میزان آنها در آبها به سه تا چهار برابر مقدار معمول می رسد.
این امر هنگام وقوع زلزله تاشکند در سال 1966 و زلزله داغستان در سال 1970 توسط دانشمندان شوروی سابق گزارش شده بود.
به طور کلی این تغییرات به کمک ادوات مختلف الکترومکانیکی و گیرنده های ویژه عناصر شیمیایی و گازی و تحلیل کننده ها قابل تشخیص و پیش بینی بوده و می توان دستگاه های هشدار دهنده ای را به کار انداخت. البته به وسیله کامپیوتر می توان این عملیات و تحقیقات را دقیقتر و به طور اتوماتیک در طول سال در نقاط زلزله انجام داد.
یکی دیگر از علائم نزدیک شدن زمان وقوع زلزله تغییراتی است که در نسبت سرعت انتشار امواج طولی به امواج عرضی به وجود می آید. نسبت سرعت انتشار امواج فوق همانطور که در پیش لرزه به آن اشاره شد در شرایط عادی در یک منطقه ثابت است اما تجربه متعددی نشان داده است که قبل از وقوع زلزله ابتدا این نسبت کاهش می یابد و سپس افزایش می یابد. حال اگر بتوان با تکنیکهائی امواج فوق را در داخل منطقه ای که احتمال زلزله در آن در دست بررسی است به طور مصنوعی ایجاد نمود و سرعت رسیدن آنها به سطح زمین را مورد سنجش قرار داد، از طریق تغییرات نسبت این سرعتها می توان در مورد وقوع احتمالی زلزله اظهار نظر نمود. این روش با آنکه نسبتاً نتایج قابل اعتمادی ارائه می دهد.اما اجرای آن به سهولت انجام نیافته و دو مورد مشکل در این ارتباط قابل ذکر می باشد. نخست اینکه ایجاد انفجار مصنوعی برای ثبت سرعت انتشار امواج طولی و عرضی کار ساده واساني نبودبويژه اينكه اين امربايىبطورپيوسته ومداوم انجام و ثبت گردد.
در ثاني حدود منطقه ای که متحمل است زلزله در آن اتفاق می افتد از قبل باید تعیین شده باشد که این امر نیز کار چندان ساده ای نمی باشد.
از علائم و شواهد پیش بینی زلزله ها همانطور که در مورد زلزله منطقه چانگ مورد استفاده قرار گرفت، افزایش تعداد زلزله های کوچک (پیش لرزه) می باشد که یا ثبت آنها و بررسی بزرگی و تکرار آنها می توان وقوع زلزله بزرگتر را پیش بینی نمود.
شایان ذکر می باشد که در حال حاضر بیشتر کشورهای زلزله خیز، آژانس های تحقیقاتی خود را در زمینهای یاد شده پیرامون پیش بینی زلزله تقویت نموده اند و بودجه های عظیمی به این امر اختصاص داده اند.
امروزه کشور ژاپن پیشرفته ترین سیستم پیش بینی زلزله را در اختیار دارد، در حدود هفتاد نقطه مختلف این کشور دستگاه هائی نصب شده که مقدار جاذبه و مغناطیس وتغيير شیب زمین منطقه و تغییرات پوسته زمین را به مرکز کامپوتری ستاد آژانس هواشناسی ژاپن در توکیو مخابره می کنند. متخصصین، این اطلاعات و سایر پدیده ها از قبیل ارتفاع آب دریا، جزرومد و غیره را مورد توجه قرار می دهند و در جدول مخصوص درج می نمایند.
آژانس جلوگیری از حوادث شهر توکیو در حال حاضر فعالیتهای چند گربه ماهی را جهت ثبت در کامپیوتر تحت نظر داشته زیرا عقیده بر این است که این ماهی قبل از وقوع زمین لرزه حرکات غیرعادی دارد. علیرغم آمادگی فراوان ژاپن در مواجه با زلزله هنوز سؤالات فراوانی در پیش بینی قدرت زمین لرزه مطرح است و هنوزبشر در این رابطه نتوانسته قدرتهای بزرگی را بردارد و در حقیقت در ابتدای کار می باشد.
زیرا برای مثال پس از پیش بینی موفقیت آمیز زلزله در ((های چانگ)) در سال 1975 (به کمک حدود ده هزار نفر متخصصین حرفه ای و یک هزار نفر افراد غیر متخصص) هیجده ماه بعد زلزله ((تانک شال)) چین به بزرگی هفت و هشت دهم ((8/7)) ریشتر جان هفتصد و پنجاه هزار نفر را گرفت. البته نباید فراموش کرد که ظرف دو سال از سی و یک پیش بینی که در چین در مورد وقوع زلزله انجام یافته، هیجده فقره آن صحیح از آب درآمد و هفت مورد آن مشکوک و شش مورد آن کاملاً غلط بود.
توجه فوق العاده به امر پیش بینی زلزله و مسائل مرتبط با آن در کشور ژاپن کاملاً توجیه پذیر می باشد. ژاپن زلزله خیزترین کشور جهان به شمار می رود که هر سال حدود ده هزار زمین لرزه این کشور را به لرزه درمی آورد.
از این تعداد قدرت لرزش یک هزارآن طوری است که مردم متوجه می شوند. شهر توکیو پایتخت این کشور آمادگی تحمل لرزشهای به بزرگی شش و نیم ریشتر را دارد.
اما ژاپنی ها به فکر زمین لرزه های شدیدتر هستند و به همین جهت دولت ملت و دانشمندان آن کشور آمادگی های فراوانی را تدارک دیده اند. زمین لرزه ای که برای آن آماده می شوند به بزرگی هشت ریشتر است که صد بار قوی تر از زلزله ای به قدرت شش ریشتر خواهد بود.
در حقیقت مردم توکیو زمین لرزه سال 1923 را که در آن صد هزار ژاپنی کشته شده اند فراموش نمی کنند و این امر بهترین انگیزه برای آمادگی مردم این کشور است.
به همین علت ژاپن پیش از هر کشور زلزله خیز جهان برای زمین لرزه های شدید آمادگی دارد و دولت ژاپن همه ساله بودجه ای برابر بودجه دفاعی صرف آمادگی در برابر زلزله و پیامدهای مخرب آن می نماید.
با توجه به مطالب مورد اشاره، امروز زلزله شناسان معتقد هستند که یک پیش بینی دقیق زلزله در صورتی می تواند با موفقیت همراه باشد که کلیه شرایط فیزیکی پوسته قبل از وقوع زلزله مورد بررسی و مطالعه قرار گیرد.
به طور کلی شواهدی نظیر بالا آمدگی پوسته، کاهش مقاومت الکتریکی خاک، افزایش تشعشعات رادون در آبهای زیرزمینی تغییرات سرعت امواج ارتجاعی در منطقه میان تراکم پوسته، تغییر وضعیت امواج مغناطیسی زمین و همچنین تغییر شکل سنگها ناشی از حالت اولیه فشار تکتونیکی از جمله پدیده های اصل جهت پیش بینی وقوع زلزله می باشند.
دانشمند چینیSHOU ZHONGHAO بااستفاده از تصاویر ماهواره ای وبررسی حرکت ابرهایش بینی وقوع چندین زلزله در نقاط مختلف دنیا رامدعی شد .این دانشمند چینی اعلام کردزلزله به دلیل ازاد شدن انرﺛ ی زمین مابین صفحات گسل رخ می دهد و وجوداب در محیط گسل عامل کمکی برای حرکت گسل محسوب می شود واب محیط در اثر حرارت زیادبه حالت بخار تبدیل شده وازمیان فضای گسل به فضای بازمی ایدوزنزو ذات وشکل ابرهای زلزله ای باابرهای جوی متفاوت است .
ابر زلزله شکل صفحه گسلی را دارد که از آن خارج شده است و بجای آنکه تجمعی و توده ای باشد، شکلی دراگ و کشیده دارند که این ابرها با استفاده از تصاویر ماهواره ای با دقت خیلی زیاد برسی می شوند.
ﭜﺛ وهشگران دانشگاه صنعتی شریف (دانشکده فیزیک) با تحت فشار قرار دادن گرانیت در یک محیط آزمایشگاهی به این نتیجه رسیدند که این فرایند بصورت ابر یونی تشکیل می شود و این ابر دلیل لازم جهت وقوع و پیشبینی زلزله می باشد .
دانشمندان آ ﺛ انس هوا فضای امریکا (ناسا) اعلام کردند با بکارگیری تکنولو ﺛ ی ماهواره ای زلزله از مدتها (چند هفته )قبل از وقوع قابل پیش بینی است و این نظریه می گوید: هر چند به نظر می رسد که زلزله ناگهانی رخ می دهد ولی انر ﺛ ی متراکمی که از این حادثه طبیعی منتشر می شود ماه ها و بلکه سالها قبل از وقوع زلزله شکل متراکمی زیر پوسته زمین بوجود می آورد و این انر ﺛ ی متراکم دیده و یا تشخیص داده نمی شود که چه زمانی به بالاترین حد فشار می رسد آنها می گویند چندین روش ماهواره ای برای تشخیص نشانه های فعالیت گسلهای زلزله وجود دارد که یک روش موسوم به اینسار(insar) است که دو عکس ماهواره ای از یک قسمت زمین در فرایندی موسوم به ترکیب داده ها با یکدیگر ادغام می شود در این حالت هرگونه تغییری در حرکت پوسته زمین قابل تشخیس است. ان تکنیک به اندازه کافی حساس است که می تواند حرکتهای پوسته زمین را تشخیص دهد و این حساسیت به همراه عکس های ماهواره ای به دانشمندان این اجازه را می دهد که حرکت زمین در اطراف گسل زلزله را با جزئیات بیشتر مشاهده کنند و نقاطی را که انر ﺛ ی متراکم در آنها منجر به وقوع زلزله قریب الوقوع می شود تشخیص دهند .
دانشمندان ایرانی: مطالعات آنها اعلام کرده که ناهنجاری تشعشعات امواج مادون قرمز در لایه های سطحی در فرکانس های مختلف ناهنجاری در میدان مغناطیسی منطقه ایجاد ابرهای خطی شکل ، تغییرات در سطح آبهای زیر زمینی از راههای تشخیص می با شند.
گروهی از دانشمندان به رهبری دیوید پرسون از دانشگاه مکانیک جهت در پاسا دنای کالیفرنیا برای نخستین بار مشاهده کرده اند که اگر هلیوم تحت فشار قرار گیرد و با سرعت متناسب و با تغییر فشار هلیوم 4 به حرکت نوسانی به سمت جلو و عقب و یا بالايا پایین حرکت نوسانی کرده و در واقع اثر وجود جاذبه از بین می رود.
مشاهده موفقیت آمیز این اثر در هلیوم 4 به دانشمندان کمک کرد تا به اندازه گیری بسیار دقیق سرعت دقیق چرخش زمین (حرکت صفحات لیتو سفری) بپردازند کنترل سرعت چرخش زمین می تواند اطلاعاتی درباره حرکت بسیار آهسته صفحه های تکتونیکی زمین پی بردند که این امر پیش بینی زلزله را ممکن می کند.
این روش تازه ترین و دقیق ترین روش پیش بینی زلزله می باشد که می تواند در آینده دستاوردهای مهمی به همراه داشته باشد.
منابع:
1- اصول مهندسی زلزله دکتر خسروبرگی
2- زمین شناسی عمومی حسین مدنی سیروس شفیعی
3- رشد زمین شناسی شماره مجله 12و13و18.
4- خبرنامه بنیاد حریری شماره 17
+ نوشته شده در  دوشنبه نهم آبان 1384ساعت 9:2  توسط گروه درسی جغرافی اسلامشهر  | 

ايــــــران

ايــــــران


موقعيت جغرافيايي


وجه تسميه نام ايران  
نگارشهاي مختلف نام (( ايران )) در منابع قديم و جديد :
(( آئيريانم وَئِجُه ))           
Airianem Vaejoh
(( آئيريا ))                          
Airya         

(( آيرين وئجه ))                   Airian vaejoh

(( آئيريه ))                                     airya

(( آريه ))                                        ariya

(( آريه ))                                       aria   

(( آريان ))                                      aryan

(( ائيرين ))                                  Airyana

(( آريان ))                                       Arian

(( ايران ويج ))                              Iran Vej

(( ايران ويژ ))        Iran Vez                     

(( آريان ويژن ))            Arian Vaizan           

(( ايران شَتر ))                 Iran Satr          

(( اِران ))                                        Eran


موقعيت جغرافيايي
ايران با 1648195 کيلومتر مربع مساحت از شمال با ارمنستان، آذربايجان، و ترکمنستان هر سه از جمهوريهای شوروی سابق و دريای خزر، از مشرق با افغانستان و پاکستان، از مغرب با ترکيه و عراق و از جنوب با خليج فارس و دريای عمان همسايه است. مساحت ايران يک پنجم مساحت آمريکا و تقريبا سه برابر فرانسه است.
سبلان و تالش در شمال غربی، رشته کوه بلند و بسيار کهن زاگرس (متعلق به دوران ژوراسيک) در غرب و جنوب غربی و رشته کوه البرز در شمال که دماوند، بلندترين قله ايران با 5670 متر ارتقاع را شامل می شود. در مرکز ايران نيز دو بيابان وسيع به نام دشت کوير (با بيش از 200 هزار متر مربع) و دشت لوت (166 هزار متر مربع) قرار دارد.
پايه هاي شمالي البرز که پوشيده از درختان مختلف ميباشد، بزرگترين محل کشت و کار است.
در گوشه و کنار خلخال، جنوب اردبيل و نهار خوران (در جنوب گرگان) ميتوان جنگلهاي دوست داشتني شمال را مشاهده کرد.
ايران در قلب خاورميانه همچون پلي درياي مازندران بزرگترين درياچه جهان را به خليج فارس و درياي عمان، از شمال به جنوب وصل ميکند و گذرگاهي است براي ارتباطات فرهنگي - سياسي دنياي شرق و غرب.
چشمه هاي زلال، باغهاي پسته، دشتهاي پر از لاله، فصلهاي متنوع، کوهها و صخره ها، شبهاي پرستاره، سرزمينهاي ناهموار بي انتها، آتشفشانهاي غير فعال پوشيده از برف، جنگلهاي سرپوشيده کوهپايه هاي البرز و سواحل زيباي درياي خزر از جمله ديدنيهاي زيباي ايران هستند که همه ساله توجه بسياري از جهانگردان را به خود جلب مي کند.
در کنار خصوصيات مورد توجه سرزمين بزرگ ايران که از نظر جهانگردي اهميت بسيار زيادي دارد، وجود کوههاي بلند، دشتهاي پهناور، صحراها، رودخانه ها و درياچه هاي مختلف، همگي در کنار يکديگر شرايط جغرافيائي بخصوصي بوجود آورده اند که در هر موقع سال مي توان هر يک از چهار فصل را در يکي از مناطق ايران پيدا کرد.

صنعت و معدن
ايران از نظر منابع طبيعي (بويژه منابع زير زميني) يکي از ثروتمندترين کشورهاي جهان است. در نقاط مختلف کشور منابع عظيم نفت، گاز ، مس، ذغال سنگ، آهن، کروم، منگنز، سرب و روي دريافت مي شود.

آب و هوا
ايران بدليل گستردگي و تنوع بومشناختي و بلنديهاي متنوع داراي شرايط آب و هوائي بسيار متفاوت است.  در زمستان( در فواصل ماههاي دسامبر تا فوريه) اکثر مناطق کشور بشدت سرد است در حالي که در تابستان (جون تا آگوست) گرماي هوا به چهل درجه بالاي سانتيگراد مي رسد. ميانگين سالانهء دما در ايران از شمال غربي به شمال شرقي تغيير مي کند و از منهاي ده درجه سانتيگراد در آذربايجان تا به 25 - 30 درجه سانتيگراد در جنوب و جنوب شرقي ميرسد. نواحي ساحلي جنوب و شمال ايران در مقايسه با مناطق مرکزي و کوهستاني الگوي هواشناختي بسيار متنوعي دارد.
ميانگين سالانه دماي بندر عباس در اوايل زمستان 18.5 سانتيگراد ميباشد. ميزان بارش سالانه مناطق مختلف کشور نيز بسيار متفاوت است. ايران داراي آب و هواي متناوبي است که در برخي مناطق کشور گرماي تابستان و سرماي زمستان مشابه ميباشند. به همين دليل آب و هواي ايران در هر منطقه بايد بصورت جداگانه مورد توجه قرار گيرد.
در ژانويه و فوريه (آذر و دي) سه نوع منطقه آب و هوائي در ايران وجود دارد: سواحل درياي خزر داراي آب و هواي معتدل سرد، مناطق مرکزي داراي آب و هواي سرد زمستاني، و مناطق کناري داراي آب و هواي متوسط و ملايم ميباشد. ولي در مناطق جنوبي هوا بسيار گرم است و در تابستان تحمل آب و هواي مناطق مرکزي بسيار مشکل ميباشد.
شهرهاي شيراز، اصفهان، تهران، مشهد و تبريز که مهمترين مراکز جلب جهانگردند آب و هواي بسيار متنوعي دارند.  شيراز با 4 ماه هواي گرم در صدر اين فهرست قرار مي گيرد و تبريز با يکماه هواي گرم در رديف آخر. جهانگردهائي که در فصل زمستان به سواحل جنوبي ايران مي روند با آب و هوائي بسيار مطبوع روبرو مي شوند، در حالي که در همان زمان مردم استانهاي فارس و اصفهان آب و هوائي باراني يا برفي دارند.  در فصل تابستان آب و هواي همه مناطق کشور تا حد قابل تحملي گرم مي شود.  بهترين زمان براي بازديد از مناطق مختلف ايران دو فصل بهار و پائيز و بويژه ايام نوروز ميباشد.

اقتصاد
ايران هنوز در حال ترميم خسارات وارد آمده از جنگ خود با عراق است، که حدود 14 سال از پايان آن می گذرد. با بمباران بيش از 87 شهر و 3 هزار روستا در جريان اين جنگ، بيش از 400 هزار خانه ويران شد و بسياری از مردم مجبور به ترک خانه و کاشانه خود و مهاجرت به ساير مناطق کشور شدند. در اين جنگ خسارات دراز مدت زيست محيطی غير قابل برآورد است و خسارات وارده جنگ بر ايران در حدود هزار ميليارد دلار آمريکا برآورد شده است.
اقتصاد ايران عليرغم وضعيتی که ذکر شد و با وجود تحريم اقتصادی آمريکا، نرخ زياد تورم که اخيرا تا حدودی کنترل شده و افت شديد قيمت نفت در بازارهای جهانی، هنوز پا بر جا مانده است. همه صنايع مادر از جمله شرکت عمده هواپيمائی(ايران اير) در مالکيت دولت است. اکثر سهام بزرگترين شرکت کشتيرانی کشور(کشتيرانی ايران و هند)، کالای عمده صادراتی(نفت) و تمام وسائل ارتباط جمعی در کنترل دولت است. بخش خصوصی در ايران نوپاست و ضوابط و مقررات شديد و اکيد دولت بر آن کنترل دارد
ايران در حال حاضر سومين صادر کننده نفت در جهان است. نفت ايران، عليرغم کيفيت توليدی پائين آن که برای بعضی کشورها مناسب نيست، و تداوم تحريم آمريکا هنوز منبع عمده درآمد صادراتی کشور است و 40 درصد درآمد دولت را تشکيل می دهد. ذخاير نفتی ايران 90 ميليارد بشکه برآورد شده که معادل 10 درصد کل ذخاير نفتی جهان است. در صورتی که نرخ توليد و مصرف نفت ايران در حد فعل ثابت بماند، منابع موجود تا 70 سال کفايت خواهد کرد


خاويار
خاويار ايران که از درياي خزر بدست مي آيد بهترين و گرانترين در دنيا است. ماهي هاي خاويار در ايران عبارتند از: بلوگا ، سوروگا ، آسترا  ، خاکستري ، استروژن . ماهيگيري در ايران در اختيار و انحصار دولت است. اگر چه مردمي که کنار دريا زندگي ميکنند ميتوانند براي مصارف شخصي خود ماهي بگيرند. براي ماهيگيري بازرگاني بايد از شيلات ايران و شرکت بخش دولتي مجوز گرفت. کيفيت فرآورده دريايي خليج فارس در جهان کم نظير است. اين محصولات عبارتند از: ميگو، خرچنگ، انواع صدف و ماکرل و همچنين ماهي تن بي رقيب جنوب. 80 درصد محصولات شيلات از آبهاي خليج فارس و درياي عمان بدست مي آيد که برابر با 300 تا 350 ميليون تن در سال است. گيلان و مازندران تنها استانهاي هم مرز با درياي خزر هستند و هر يک داراي يک اداره مستقل شيلات هستند که زير نظر هيأت مديره تهران اداره مي شود
دريای خزر به عنوان بزرگترين منبع ماهيان خاوياری در جهان حدود 95 درصد خاويار جهان را تامين می‌كند. هر ساله از سوی كنوانسيون بين‌المللی حفاظت از گونه‌های جانوری و گياهی در معرض انقراض (سايتس)، برای كشورهای حاشيه دريای خزر سهميه ‌ای در نظرگرفته می‌شود. برای سال 2002 به ترتيب سهم ايران 75 تن،‌  روسيه31 تن ، قزاقستان 25 تن، آذربايجان 4 تن و تركمنستان 3 تن در نظر گرفته شده بود


خرما
خرما محصول اصلی کشاورزی در مناطق جنوبی ايران است که آب و هوائی بسيار گرم دارد. خرمای ايران در جهان شناخته شده است. اين ميوه يکی از محصولات صادراتی ايران است که در کشورهای همسايه از جمله روسيه و همچنين کشورهای اروپائی مشتری فراوان دارد


پسته
پسته به عنوان يکی از مهمترين فراورده های کشاورزی کشور، معرف ايران در اقتصاد جهانی است. از نظر تاريخی پسته را با مفاهيمی چون نظام سلطنتی، پشتکار و غرور ملی مرتبط می دانند. پسته در ابتدا بصورت خودرو در بيابانهای وسيع خاور ميانه رشد و نمو کرد. پسته امروزه قلم اساسی خشکبار و يکی از مقوی ترين خوراکی های جهان به شمار می آيد.
گفته ميشود مردم عصر حجر در سرزمينی که امروزه ايران می خوانيم و مرکز امپراطوری ايران بوده است، پسته مصرف می کرده اند. در تاريخ آمده که ملکه بلقيس سبا با نمونه ی اعلی پسته از مهمانان دربارش پذيرائی می کرد. بهترين نوع پسته در آن زمان در انحصار مطلق خانواده سلطنتی بود. در حال حاضر ايران بيش از هر کشور ديگر در جهان پسته توليد و صادر ميکند


زعفران
زعفران مهمترين محصول کشاورزی ايران است که بسيار خوش طعم، گران قيمت و در دنيا بی نظير است. استان خراسان در شمال شرقی کشور مهمترين توليد کننده زعفران است و به طوری که برای نمونه در سال 1999، 69 تن زعفران به ارزش تقريبی 72.8 ميليون دلار از اين استان به خارج از کشور صادر شده است. در خراسان بيش از 210 نوع زعفران با رنگ و بوی متفاوت يافت می شود. زعفران تجاری از ميله قرمز رنگ پرچم گل زعفران به دست می آيد. گياه زعفران در فصل پائيز علاوه بر ايران در کشورهائی چون هند، يونان و اسپانيا به گل می نشيند. زعفران را معمولا رشته رشته يا کوبيده شده عرضه می کنند. که هر يک در آشپزی موارد استفاده خاصی دارد. زعفران هر چه رنگ بيشتری پس بدهد قيمتی تر است. رنگ زعفران تعيين کننده بو و طعم آن است


قالی
قالی
دو كلمه قالي و ايران همواره در كنار يكديگر به چشم مي‌خورد و شايد بتوان گفت كه قاليهاي بافته شده در اين سرزمين بوده كه نام ايران را با خود به دورترين نقاط جهان برده است. گذشته از اينكه فرشهاي گرانبهاي ايران زينت بخش مهمترين موزه هاي جهان است قالي هاي زيباي ما در دل تمام جهانيان جايي خاص دارد و چه بسيارند خارجياني كه به داشتن يك قالي ايران مباهات مي‌كنند
قديمي ترين فرش كه به ايران منسوب ميگردد قالي گره باف پازيرك متعلق به حدود چهار صد تا سيصد سال قبل از ميلاد مسيح است  كه از منطقه اي به نام پازيريك واقع در دامنة كوه آلتاني در جنوب سيبري بدست آمده است و داراي نقشمايه هائي از دوران هخامنشي است
و از معروفترين قاليهاي ايراني فرش بهارستان ( بهارستان خسرو ) است كه فرش مرصع و جواهرشان متعلق به دوره ساسانيان بوده و ديگر فرشي است كه در سال 1539 ميلادي براي آرامگاه شيخ صفي الدين اردبيلي بافته شده و به نام قالي اردبيل مشهور است كه در موزة ويكتوريا آلبرت لندن  نگهداري مي شود
موزه فرش 

 

موقعيت جغرافيايي


وجه تسميه نام ايران  
نگارشهاي مختلف نام (( ايران )) در منابع قديم و جديد :
(( آئيريانم وَئِجُه ))           
Airianem Vaejoh
(( آئيريا ))                          
Airya         

(( آيرين وئجه ))                   Airian vaejoh

(( آئيريه ))                                     airya

(( آريه ))                                        ariya

(( آريه ))                                       aria   

(( آريان ))                                      aryan

(( ائيرين ))                                  Airyana

(( آريان ))                                       Arian

(( ايران ويج ))                              Iran Vej

(( ايران ويژ ))        Iran Vez                     

(( آريان ويژن ))            Arian Vaizan           

(( ايران شَتر ))                 Iran Satr          

(( اِران ))                                        Eran


موقعيت جغرافيايي
ايران با 1648195 کيلومتر مربع مساحت از شمال با ارمنستان، آذربايجان، و ترکمنستان هر سه از جمهوريهای شوروی سابق و دريای خزر، از مشرق با افغانستان و پاکستان، از مغرب با ترکيه و عراق و از جنوب با خليج فارس و دريای عمان همسايه است. مساحت ايران يک پنجم مساحت آمريکا و تقريبا سه برابر فرانسه است.
سبلان و تالش در شمال غربی، رشته کوه بلند و بسيار کهن زاگرس (متعلق به دوران ژوراسيک) در غرب و جنوب غربی و رشته کوه البرز در شمال که دماوند، بلندترين قله ايران با 5670 متر ارتقاع را شامل می شود. در مرکز ايران نيز دو بيابان وسيع به نام دشت کوير (با بيش از 200 هزار متر مربع) و دشت لوت (166 هزار متر مربع) قرار دارد.
پايه هاي شمالي البرز که پوشيده از درختان مختلف ميباشد، بزرگترين محل کشت و کار است.
در گوشه و کنار خلخال، جنوب اردبيل و نهار خوران (در جنوب گرگان) ميتوان جنگلهاي دوست داشتني شمال را مشاهده کرد.
ايران در قلب خاورميانه همچون پلي درياي مازندران بزرگترين درياچه جهان را به خليج فارس و درياي عمان، از شمال به جنوب وصل ميکند و گذرگاهي است براي ارتباطات فرهنگي - سياسي دنياي شرق و غرب.
چشمه هاي زلال، باغهاي پسته، دشتهاي پر از لاله، فصلهاي متنوع، کوهها و صخره ها، شبهاي پرستاره، سرزمينهاي ناهموار بي انتها، آتشفشانهاي غير فعال پوشيده از برف، جنگلهاي سرپوشيده کوهپايه هاي البرز و سواحل زيباي درياي خزر از جمله ديدنيهاي زيباي ايران هستند که همه ساله توجه بسياري از جهانگردان را به خود جلب مي کند.
در کنار خصوصيات مورد توجه سرزمين بزرگ ايران که از نظر جهانگردي اهميت بسيار زيادي دارد، وجود کوههاي بلند، دشتهاي پهناور، صحراها، رودخانه ها و درياچه هاي مختلف، همگي در کنار يکديگر شرايط جغرافيائي بخصوصي بوجود آورده اند که در هر موقع سال مي توان هر يک از چهار فصل را در يکي از مناطق ايران پيدا کرد.

صنعت و معدن
ايران از نظر منابع طبيعي (بويژه منابع زير زميني) يکي از ثروتمندترين کشورهاي جهان است. در نقاط مختلف کشور منابع عظيم نفت، گاز ، مس، ذغال سنگ، آهن، کروم، منگنز، سرب و روي دريافت مي شود.

آب و هوا
ايران بدليل گستردگي و تنوع بومشناختي و بلنديهاي متنوع داراي شرايط آب و هوائي بسيار متفاوت است.  در زمستان( در فواصل ماههاي دسامبر تا فوريه) اکثر مناطق کشور بشدت سرد است در حالي که در تابستان (جون تا آگوست) گرماي هوا به چهل درجه بالاي سانتيگراد مي رسد. ميانگين سالانهء دما در ايران از شمال غربي به شمال شرقي تغيير مي کند و از منهاي ده درجه سانتيگراد در آذربايجان تا به 25 - 30 درجه سانتيگراد در جنوب و جنوب شرقي ميرسد. نواحي ساحلي جنوب و شمال ايران در مقايسه با مناطق مرکزي و کوهستاني الگوي هواشناختي بسيار متنوعي دارد.
ميانگين سالانه دماي بندر عباس در اوايل زمستان 18.5 سانتيگراد ميباشد. ميزان بارش سالانه مناطق مختلف کشور نيز بسيار متفاوت است. ايران داراي آب و هواي متناوبي است که در برخي مناطق کشور گرماي تابستان و سرماي زمستان مشابه ميباشند. به همين دليل آب و هواي ايران در هر منطقه بايد بصورت جداگانه مورد توجه قرار گيرد.
در ژانويه و فوريه (آذر و دي) سه نوع منطقه آب و هوائي در ايران وجود دارد: سواحل درياي خزر داراي آب و هواي معتدل سرد، مناطق مرکزي داراي آب و هواي سرد زمستاني، و مناطق کناري داراي آب و هواي متوسط و ملايم ميباشد. ولي در مناطق جنوبي هوا بسيار گرم است و در تابستان تحمل آب و هواي مناطق مرکزي بسيار مشکل ميباشد.
شهرهاي شيراز، اصفهان، تهران، مشهد و تبريز که مهمترين مراکز جلب جهانگردند آب و هواي بسيار متنوعي دارند.  شيراز با 4 ماه هواي گرم در صدر اين فهرست قرار مي گيرد و تبريز با يکماه هواي گرم در رديف آخر. جهانگردهائي که در فصل زمستان به سواحل جنوبي ايران مي روند با آب و هوائي بسيار مطبوع روبرو مي شوند، در حالي که در همان زمان مردم استانهاي فارس و اصفهان آب و هوائي باراني يا برفي دارند.  در فصل تابستان آب و هواي همه مناطق کشور تا حد قابل تحملي گرم مي شود.  بهترين زمان براي بازديد از مناطق مختلف ايران دو فصل بهار و پائيز و بويژه ايام نوروز ميباشد.

اقتصاد
ايران هنوز در حال ترميم خسارات وارد آمده از جنگ خود با عراق است، که حدود 14 سال از پايان آن می گذرد. با بمباران بيش از 87 شهر و 3 هزار روستا در جريان اين جنگ، بيش از 400 هزار خانه ويران شد و بسياری از مردم مجبور به ترک خانه و کاشانه خود و مهاجرت به ساير مناطق کشور شدند. در اين جنگ خسارات دراز مدت زيست محيطی غير قابل برآورد است و خسارات وارده جنگ بر ايران در حدود هزار ميليارد دلار آمريکا برآورد شده است.
اقتصاد ايران عليرغم وضعيتی که ذکر شد و با وجود تحريم اقتصادی آمريکا، نرخ زياد تورم که اخيرا تا حدودی کنترل شده و افت شديد قيمت نفت در بازارهای جهانی، هنوز پا بر جا مانده است. همه صنايع مادر از جمله شرکت عمده هواپيمائی(ايران اير) در مالکيت دولت است. اکثر سهام بزرگترين شرکت کشتيرانی کشور(کشتيرانی ايران و هند)، کالای عمده صادراتی(نفت) و تمام وسائل ارتباط جمعی در کنترل دولت است. بخش خصوصی در ايران نوپاست و ضوابط و مقررات شديد و اکيد دولت بر آن کنترل دارد
ايران در حال حاضر سومين صادر کننده نفت در جهان است. نفت ايران، عليرغم کيفيت توليدی پائين آن که برای بعضی کشورها مناسب نيست، و تداوم تحريم آمريکا هنوز منبع عمده درآمد صادراتی کشور است و 40 درصد درآمد دولت را تشکيل می دهد. ذخاير نفتی ايران 90 ميليارد بشکه برآورد شده که معادل 10 درصد کل ذخاير نفتی جهان است. در صورتی که نرخ توليد و مصرف نفت ايران در حد فعل ثابت بماند، منابع موجود تا 70 سال کفايت خواهد کرد


خاويار
خاويار ايران که از درياي خزر بدست مي آيد بهترين و گرانترين در دنيا است. ماهي هاي خاويار در ايران عبارتند از: بلوگا ، سوروگا ، آسترا  ، خاکستري ، استروژن . ماهيگيري در ايران در اختيار و انحصار دولت است. اگر چه مردمي که کنار دريا زندگي ميکنند ميتوانند براي مصارف شخصي خود ماهي بگيرند. براي ماهيگيري بازرگاني بايد از شيلات ايران و شرکت بخش دولتي مجوز گرفت. کيفيت فرآورده دريايي خليج فارس در جهان کم نظير است. اين محصولات عبارتند از: ميگو، خرچنگ، انواع صدف و ماکرل و همچنين ماهي تن بي رقيب جنوب. 80 درصد محصولات شيلات از آبهاي خليج فارس و درياي عمان بدست مي آيد که برابر با 300 تا 350 ميليون تن در سال است. گيلان و مازندران تنها استانهاي هم مرز با درياي خزر هستند و هر يک داراي يک اداره مستقل شيلات هستند که زير نظر هيأت مديره تهران اداره مي شود
دريای خزر به عنوان بزرگترين منبع ماهيان خاوياری در جهان حدود 95 درصد خاويار جهان را تامين می‌كند. هر ساله از سوی كنوانسيون بين‌المللی حفاظت از گونه‌های جانوری و گياهی در معرض انقراض (سايتس)، برای كشورهای حاشيه دريای خزر سهميه ‌ای در نظرگرفته می‌شود. برای سال 2002 به ترتيب سهم ايران 75 تن،‌  روسيه31 تن ، قزاقستان 25 تن، آذربايجان 4 تن و تركمنستان 3 تن در نظر گرفته شده بود


خرما
خرما محصول اصلی کشاورزی در مناطق جنوبی ايران است که آب و هوائی بسيار گرم دارد. خرمای ايران در جهان شناخته شده است. اين ميوه يکی از محصولات صادراتی ايران است که در کشورهای همسايه از جمله روسيه و همچنين کشورهای اروپائی مشتری فراوان دارد


پسته
پسته به عنوان يکی از مهمترين فراورده های کشاورزی کشور، معرف ايران در اقتصاد جهانی است. از نظر تاريخی پسته را با مفاهيمی چون نظام سلطنتی، پشتکار و غرور ملی مرتبط می دانند. پسته در ابتدا بصورت خودرو در بيابانهای وسيع خاور ميانه رشد و نمو کرد. پسته امروزه قلم اساسی خشکبار و يکی از مقوی ترين خوراکی های جهان به شمار می آيد.
گفته ميشود مردم عصر حجر در سرزمينی که امروزه ايران می خوانيم و مرکز امپراطوری ايران بوده است، پسته مصرف می کرده اند. در تاريخ آمده که ملکه بلقيس سبا با نمونه ی اعلی پسته از مهمانان دربارش پذيرائی می کرد. بهترين نوع پسته در آن زمان در انحصار مطلق خانواده سلطنتی بود. در حال حاضر ايران بيش از هر کشور ديگر در جهان پسته توليد و صادر ميکند


زعفران
زعفران مهمترين محصول کشاورزی ايران است که بسيار خوش طعم، گران قيمت و در دنيا بی نظير است. استان خراسان در شمال شرقی کشور مهمترين توليد کننده زعفران است و به طوری که برای نمونه در سال 1999، 69 تن زعفران به ارزش تقريبی 72.8 ميليون دلار از اين استان به خارج از کشور صادر شده است. در خراسان بيش از 210 نوع زعفران با رنگ و بوی متفاوت يافت می شود. زعفران تجاری از ميله قرمز رنگ پرچم گل زعفران به دست می آيد. گياه زعفران در فصل پائيز علاوه بر ايران در کشورهائی چون هند، يونان و اسپانيا به گل می نشيند. زعفران را معمولا رشته رشته يا کوبيده شده عرضه می کنند. که هر يک در آشپزی موارد استفاده خاصی دارد. زعفران هر چه رنگ بيشتری پس بدهد قيمتی تر است. رنگ زعفران تعيين کننده بو و طعم آن است


قالی
قالی
دو كلمه قالي و ايران همواره در كنار يكديگر به چشم مي‌خورد و شايد بتوان گفت كه قاليهاي بافته شده در اين سرزمين بوده كه نام ايران را با خود به دورترين نقاط جهان برده است. گذشته از اينكه فرشهاي گرانبهاي ايران زينت بخش مهمترين موزه هاي جهان است قالي هاي زيباي ما در دل تمام جهانيان جايي خاص دارد و چه بسيارند خارجياني كه به داشتن يك قالي ايران مباهات مي‌كنند
قديمي ترين فرش كه به ايران منسوب ميگردد قالي گره باف پازيرك متعلق به حدود چهار صد تا سيصد سال قبل از ميلاد مسيح است  كه از منطقه اي به نام پازيريك واقع در دامنة كوه آلتاني در جنوب سيبري بدست آمده است و داراي نقشمايه هائي از دوران هخامنشي است
و از معروفترين قاليهاي ايراني فرش بهارستان ( بهارستان خسرو ) است كه فرش مرصع و جواهرشان متعلق به دوره ساسانيان بوده و ديگر فرشي است كه در سال 1539 ميلادي براي آرامگاه شيخ صفي الدين اردبيلي بافته شده و به نام قالي اردبيل مشهور است كه در موزة ويكتوريا آلبرت لندن  نگهداري مي شود
موزه فرش 

 
+ نوشته شده در  دوشنبه نهم آبان 1384ساعت 8:36  توسط گروه درسی جغرافی اسلامشهر  | 

volcano

                                                           
    Home    
     
    آتشفشانهاي ايران  
 
 


بزمان
جوانترين آتشفشان ايران

آتشفشان نيمه‌‌فعال بزمان در 115 كيلومتري شمال غرب ايرانشهر و 120 كيلومتري غرب خاش در ارتفاع 3490 متري از سطح دريا واقع شده است.
مخروط آن از انواع استراتو ولكان بوده و از تناوبي از پونس، گدازه و برش در طول كواترنر ايجاد گرديده است در اطراف قله‌هاي اصلي چندين مخروط كوچك از جنس گدازه‌هاي بازالتي واقع شده است. سنگهاي شناخته شده از گدازه‌هاي اسيدي در دامنه شرقي عبارتند از آندزيت و داسيت . قطر دهانه بلندترين قله به حدود 5000 متر مي‌رسد.
وجود چشمه‌هاي آب گرم و گازهاي خروجي كه سبب تغيير رنگ سنگها و توفهاي موجود در قله شده آن را يك آتشفشان نيمه فعال معرفي مي‌كند.

دماوند

دماوند بلندترين قله از رشته كوه‌هاي البرز با ارتفاع 5670 متري از سطح درياست كه در شمال شهر تهران واقع گرديده. آتشفشان دماوند از نوع استرومبولي با مخروطي مطبق و دهانه‌اي به قطر 400 متر است كه در بخش مركزي دهانه آن درياچه‌اي پوشيده از يخ وجود دارد.

اين قله در اثر يك فعاليت عظيم در حدود 100000 سال قبل (هولوسن) ساخته شده و در اواخر كواترنر آخرين فعاليت خود را انجام داده. وجود چشمه‌هاي گوگردي و آب گرم مانند چشمه‌هاي آب گرم هراز، آب‌اسك و ... حكايت از گرماي دروني زمين در اين منطقه دارد و آن را يك آتشفشان نيمه فعال معرفي مي‌كند.

كوه دماوند آتشفشاني است مختلط كه جريان گدازه‌هاي آن مقدار زيادي پونس، توف، رسوبات لاهار و .... بر جاي گذارده است. در دامنه غربي اين كوه درياچه طبيعي و زيباي لار كه در اثر بسته شدن مسير رودخانه توسط گدازه‌هاي خارج شده از دماوند ايجاد گرديده قابل ملاحظه است.

 سبلان

اين آتشفشان نقطه‌اي با مخروط استراتوولكان در ارتفاع 4800 متري از سطح دريا در غرب شهرستان اردبيل واقع گرديده اين كوه از سه مخروط كه در امتداد يكديگر قرار گرفته‌اند تشكيل يافته است.
گسترش وسيع گدازه (سطحي در حدود 1300 كيلومترمربع) حكايت از انفجار عظيم و خروج حجم بسيار زياد گدازه دارد.
از نظر زمين‌شناسي منطقه سبلان بر روي هورست بزرگ اليگوسن بنا شده و فعاليت آن از ائوسن آغاز گرديده است. در حال حاضر تنها گواه فعاليت اين آتشفشان چشمه‌هاي آب گرم و گوگردي متعدد مربوط به پديده‌هاي پس از آتشفشان است. در قاعده بلندترين قله سبلان درياچه كوچكي وجود دارد.

سهند

از 12 مخروط با فاصله چند كيلومتري از هم تشكيل شده است. سهند ارتفاعي در حدود 3600 متر داشته و در جنوب شرقي شهر تبريز واقع شده است. مخروط پهن آن از توف و خاكستر تشكيل گرديده، حجم زياد خاكستر و قطعات پونس كه در مناطق بسيار دورتر نيز پراكنده شده بيانگر انفجارات شديد اين كوه است كه احتمالاً در مدفون كردن پستانداران حوالي مراغه بي‌تأثير نبوده است (درويش‌زاده‌ـ سال ) تركيب گدازه‌هاي سهند بيشتر از نوع ريوليت‌، داسيت‌ و آندزيت است. فعاليت اين آتش‌فشان در اوايل كواترنر صورت گرفته و امروزه در مرحله آرامش نسبي به سر مي‌برد.

 تفتان

آتشفشان نيمه فعال؟ از نوع استراتوولكان با ارتفاع 4050 متري از سطح دريا و بلندترين قله كوههاي بلوچستان است كه در نزديكي شهر خاش قرار دارد. ساختمان اصلي آن از دو كوه متصل به هم تشكيل شده است. جنس گدازه‌هاي تفتان آندزيتي است. وجود چشمه‌هاي متعدد گوگردي در اطراف اين كوه و خروج گازهاي متعدد از بلندترين قله آن منظره يك آتشفشان فعال را به خوبي نشان مي‌دهد.
در طي سالهاي 1349 و 1350 شمسي خروج مواد مذاب از تفتان گزارش شده است. ( درويش‌زاده‌ـ سال )

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
   
 
+ نوشته شده در  دوشنبه نهم آبان 1384ساعت 8:31  توسط گروه درسی جغرافی اسلامشهر  |